Enerji, Şalt, Enerji Kalitesi, Pano, Trafo, Kablo, Motor, Kesintisiz Güç Kaynağı, Topraklama, Aydınlatma, Test-Ölçüm, Elektrik Proje-Taahhüt, Elektronik, dergi

Elektrik Sayaçları ve Çift Yönlü Sayaçların İncelenmesi

Elektrik sayaçları

Elektrik sayaçları, üretilen veya tüketilen enerjinin miktarını ölçen cihazlardır. Elektrik enerjisi miktarı Watt-saat (Wh) olarak belirtilir. Bu da Watt olarak çekilen güç ile saat olarak bu gücün çekildiği zamanın çarpımını gösterir. Genelde yaygın kullanım Watt-saat’in bin katı olan kiloWatt-saat (kWh) veya bir milyon katı olan Megawatt-saat (MWh)’tir. Sayaç, bir tarafından wattmetre gibi bağlı olduğu devrenin gücünü ölçerken diğer tarafından zaman içinde değişen bu güçlerin süreyle çarpımlarını toplayıp kWh veya MWh olarak kayıt eder.

Akıllı elektrik sayaçları

Akıllı sayaçlarla diğer sayaçlar arasında 2 temel fark bulunmaktadır. Birincisi “saat ekranı” adından da anlaşılacağı gibi elektroniktir. İkincisi ise akıllı sayaçların asıl önemli olan kısımıdır. Bu sayaçlar, gün içinde ve farklı zaman aralıklarında ne kadar elektrik enerjisi kullandığınızın raporunu oluşturmaktadır. Tüketilen elektrik, analog saatlerde herhangi bir zaman farkı gözetmeksizin toplam değer olarak faturada gösterilmektedir. Kullanılan akıllı bir sayaçsa, tüketiminiz faturamızda sabah akşam ve gece saatleri olmak üzere 3 aşamaya ayrılmış olarak görülür. Hangi saatlerin hangi dilime girdiği aşağıdaki gibi olabilir:

06:00 – 17:00 arası gündüz, normal tarife; (analog sayaçlarla aynı fiyatta elektrik),

17:00 – 22:00 arası puant, pahalı tarife (analog sayaçların 1.5 katı), 22:00 – 06:00 arası gece, ucuz tarife; analog sayaçların yarısı fiyatında enerji.

Bu demek oluyor ki gündüz normal tarife, akşam pahalı tarife (yüzde 50), gece ise ucuz tarife (yüzde 50) olarak belirlenmiştir. Kullanıcının dikkat etmesi gereken en önemli nokta, fazla elektrik harcayan cihazların saat 22:00’dan sonra kullanılması gerektiğidir. Eğer buna dikkat edilmezse, akıllı sayaçlar diğerlerine göre daha fazla fatura ödememize sebep olabilir. Bunun nedeni, kullanım eğilimleri dikkate alındığında, en fazla enerji tüketimini pahalı tarife yani 17:00 – 22:00 saatleri arasında yaptığımız gerçeğidir. Görüldüğü gibi daha düşük bir fatura beklerken normalden daha yüksek bir faturayla karşılaşılması işten bile değildir. Gerçekten de akıllı sayaç kullanıp bu özelliklerine dikkat etmeyen bazı kullanıcıların, üründen şikayetçi olduklarına şahit olmaktayız. Bu sayaçlardan fazlasıyla memmun olan kullanıcılar da bulunmaktadır.

Çift yönlü elektrik sayaçları

Mevcut kullanımdaki ve akıllı sayaçların teknik açıdan açıklaması ve kullanım durumu yukarıda bahsettiğimiz gibidir. Peki çift yönlü sayaç nedir? Cihaz, son dönemlerde devletin de gündeminde olan “Elektriğini evde üret devlete sat!” politikası ile adından sıkça söz ettirdi. Bakanlık, örneğine Almanya’da da rastlanan çift yönlü elektrik sayaçlarının kullanılabilmesi üzerine çalışmalar yapıyor. Çift yönlü elektrik sayaçları evlerinde, işyerlerinde, fabrikalarında güneş paneli ve/veya rüzgar türbini gibi elektrik üreten donanımlar bulunduran aboneleri kapsıyor. Bu sayaçların özelliği, diğerlerinden farklı olarak çift yönlü çalışabilmesidir. Şöyle ki, şebekeden gelen elektriği ve sizin şebekeye gönderdiğiniz elektriği üzerinden geçirerek gerekli verileri kayıt altında tutar. Prensip olarak sistemi birlikte inceleyebiliriz:

Şebekeyle paralel çalışan bir yenilenebilir enerji sistemine sahipseniz (rüzgar, güneş, rüzgar+güneş), bu sayaç yardımıyla ürettiğiniz elektriğin fazlasını devlete satabilirsiniz. Günlük tüketiminizin üretiminizden fazla olduğu durumda ve geceleri şebekeden faydalanılabilir. Doğal olarak, sayaç ne kadar elektrik satın aldığınızı hafızasında tutar. Günlük üretimin tüketimden fazla olduğu durumda ise bu fazlalık şebekeye basılabilir. O zaman da yine çift yönlü sayaç devreye girer ve bu miktarı tüketiminizden düşer. Görüldüğü gibi çok faydalı ve kullanışlı bir cihazdır.

Cihazın, tüm dünyada ve Avrupa’da yaygın bir kullanım alanı bulunmaktadır. Bu sayede; devletin çok uzun süreli, çok büyük yatırımlar ile elektrik enerjisi üretmesi, iletmesi, işletme ve bakım yapmasına, bütçeler ayırmasına gerek kalmamaktadır. Hatta, bu sayede kaçakların önlenmesine dahi katkıda bulunulacaktır. Sağlanan tasarruflar ile güneşten elektrik üretmek ve kullanmak isteyen bireylerin ve kurumların başvurularının teşvik edilmesi, kredilendirilmesi ile üretilen enerjinin uygun fiyatla devletçe satın alınması ve süreli geri alım garantisi mekanizmaları kolaylıkla hayata geçirileblir.

Ayrıca, solar ekipmandan alınan KDV oranlarının sıfırlanması ile yerli ve yenilenebilir enerji sektörüne ciddi katkıda bulunulabilir. Bu sayede herkes kendi elektriğini bulunduğu yerde üretir iken, küresel ısınma ve iklim değişikliğine karşı olan sorumluluklar da yerine getirilmiş olur. Kendi zengin ve bakir kaynaklarımıza yönelerek ülke menfaatlerimiz için enerjide bağımsızlık yönünde ise ciddi adımlarlın atılması sağlanır.