Enerji, Şalt, Enerji Kalitesi, Pano, Trafo, Kablo, Motor, Kesintisiz Güç Kaynağı, Topraklama, Aydınlatma, Test-Ölçüm, Elektrik Proje-Taahhüt, Elektronik, dergi

SOLAR YATIRIMLARDA MUTLAKA ALÇAK GERİLİM PARAFUDRLARI DOĞRU KULLANILMALIDIR

YILKOMER

Enerji yatırımlarında alçak gerilim parafudrlarının doğru tasarlanması çok önemlidir. AC,DC ve haberleşme hatlarında ag parafudr sistemleri kullanılmalı. Açık arazi ve çatı üzerlerine kurulan solar sistemler başta yıldırım darbesi olmak üzere ani aşırı gerilim darbelerine her an maruz kalabilir.

Ani aşırı gerilim darbelerine maruz kalmak, sürdürülebilir enerji üretimini uzun yıllar süresince sağlamayı hedefleyen solar yatırımlar için tam bir facia niteliğindedir. Çünkü yıldırım ve ani aşırı gerilim dalgalanmaları bir noktaya defalarca düşebilir ve her durumda tüm sistemin yenilenmesi başta olmak üzere, enerji üretimi sekteye uğrayacaktır. Bu durumun önüne geçmek için IEC 62305 Standartları kapsamında Combinerbox noktaları başta olmak üzere tesiste DC enerji hattları, inverter haberleşme girişleri, ac panolar, redresörler, kamera ve led sistemler korumaları mutlaka kullanılmalıdır. Kullanılacak DC parafudrların uzun ömürlü olması ve sürekli devrede olması büyük önem taşır. Çünkü gelen ilk darbede devre dışı kalmış bir surge arrester sürekli denetim ister, bu nedenle yarı iletken teknolojisine paralel olarak safetec teknolojili surge arresterlar sistemlerde kullanılmalı. Kullanılan ürün karakteristikleri hem yıldırım hem de şebeke darbelerine karşı koruma yapmaya uygun olmalıdır. Maliyet esas alığında sadece toprak nötr hattının 10/350ms eğrisinde test edilmiş diğer fazlar 8/20 ms eğrisinde test edilmiş ürünler de tesisimizde etkin koruma sağlar. DC Alçak gerilim parafudr sistemleri seçiminde tesisin sürekli gerilimi, topraklama tipi, ürünün kullanıldığı bölgenin risk analizi ve yıldırım istatistiği ürün seçiminde oldukça önemli. Bu nedenle proje verileri kapsamında hesap yapılarak doğru ürün doğru noktada kullanılmalı. Parafudr teknolojilerine göz attıldığında yarı iletken elemanların kullanımı ön planda. Sınıf türleri arasında değişkenlik gösterse de ağırlıklı olarak varistör ve zener diyot kullanımı darbenin yönlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Fakat gelen darbenin şiddeti arttıkça varistör teknolojisi yetersiz kalmakta ve özellikle toprak nötr hattında ürün varistörün zarar görmesi sonucunda devre dışı kalır. Bu durum sürekli bir kontrol, ürünü izleme gerektirmekte ve sistemde sürdürülebilir korumanın önüne geçer. IEC normları kapsamında varistör teknolojisine sahip ürünler maksimum 5 kez koruma sağlamakla yükümlüdür. Fakat kapasitesinin üzerinde gelen bir darbe de bu sayı tek sefere kadar iner. Solar sistemler, GSM kuleleri gibi ulaşımı zor alanlarda varistörlü ürünler sorun yaratır. Fakat şu da bir gerçektir ki en hızlı sönümlemeyi varistör teknolojisi sağlar. Teknolojinin gelişimine paralel olarak varistörlü ürünlere alternatif olarak gas deşarj tüpü ve spark gap teknolojileri kullanılır. Varistörün dayanım zafiyetine karşın bu teknolojilerde daha dayanımlı sönümlemeler gerçekleşir fakat özellikle ikincil darbelerde maalesef bu teknolojilerde varistörün hızına ulaşamaz. Varistör mü yoksa spark gap mi ikilemi arasında birçok yatırımcı kalmış durumda.

Varistörlü ürünler 25 nanosaniye de devreye girmekte fakat ürün kendini imha eder, spark gapli ürünler ise 100 nanosaniye de devreye girmekte ürün dayanımı artmakta fakat yıldırımın hızı karşısında endişe yaratan bir durum oluşur.

Hız mı, dayanım mı bilmecesi Raycap mühendisleri tarafında günümüz teknolojisine hızla adapte olan 3 bölmeli Safetec teknolojili ürünlerle son buldu. Raycap parafudr sistemleri aynı kartuş içerisinde varistörün hızından, sönümleyici gaz sistemlerinin yer aldığı tüplerle dayanımı ve spark gap teknolojisiyle de ömürsüzlüğü sağladılar. Böylece özellikle Tip 1+2 sınıfı ürünlerde ürün hiçbir zaman devre dışı kalır ve tüm teknolojileri aynı kartuş içerisinde barındırır. Böylece hızdayanım denklemi raycap surge arrester sistemlerinde hayat bulur. Özellikle solar sistemler, gsm kuleleri, yanıcı ve patlayıcı tesisler, çimento tesisleri aşırı gerilim ve yıldırımdan korunması sistemlerin SAFETEC teknolojisi sürdürülebilir korumayı sağlar. Aşırı gerilim ve yıldırım darbeleri özellikle dış yıldırımlık sistemine sahip olan yapılarda büyük risk oluşturur.

Doğru teknoloji ve doğru ürün seçimi sonucunda sistemler %100 korunaklı hale gelebilir ancak ürün Safetec teknolojili olsa dahi ürünler arası koordinasyonun doğru kurgulanması, UC değerlerinin doğru belirlenmesi, maksimum ve nominal akım değerlerine dikkat edilmesi ve doğru montaj parafudr sistem tasarımı için son derece önemli.Raycap STRİKESORB teknolojili ürünleri ise 10 yıl dayanımlı yüksek performanlı koruma sağlar. Yıldırımdan Korunma Merkezi uzman mühendis ve uygulama kadrosuyla sunduğu keşif ve projelendirme desteği ile tüm olumsuz durumların önüne geçebilir. Sistemlerinde Safetec ve Strikesorb teknolojisi gibi son teknoloji aşırı gerilim ve yıldırımdan korunma ürünleri kullanılır.