Enerji, Şalt, Enerji Kalitesi, Pano, Trafo, Kablo, Motor, Kesintisiz Güç Kaynağı, Topraklama, Aydınlatma, Test-Ölçüm, Elektrik Proje-Taahhüt, Elektronik, dergi

Elektronik Aletlerin Yıldırıma Karşı Korunması

Parafudr, alçak gerilim (AG) sistemlerde oluşan gerilim yükselmelerini sınırlamak amacıyla tasarlanmakta; elektrik tesisatı ve buna bağlı cihazların arızalanmasını engellemek ve servis sürekliliğini artırmak için kullanılmaktadır. Örneğin; yıldırım anında, elektrik tesisatlarında çeşitli sebeplerle çok kısa süreli, yüksek genlikli, yüksek frekanslı ve yüksek gerilim mertebelerinde geçici darbeler (transientler) meydana gelebilir. Meydana gelen bu tip ani yüksek gerilimler, hat aksamına ve bu hata bağlı olan cihazlarda arızalara neden olur. Üstelik yıldırıma karşı alınan genel bir önlem olarak paratonerler, binayı yalnızca fiziksel olarak korurken; elektrik teçhizatı için koruma sağlamaz.

Elektrik tesisatının ve tesisata bağlı cihazların korunması için parafudr kullanımını öneren Schneider Electric, binanın yüksekliğine ve paratonerli olup olmamasına bağlı olarak, çeşitli parametrelere başvurmakta ve kullanıcı için uygun parafudru büyük bir titizlikle seçmektedir.

Konut uygulamaları için ‘Domae serisi’ parafudr ve tüm diğer uygulamalar için ‘Acti 9 serisi’ parafudrı geliştiren Schneider Electric, aynı zamanda montaj ve bakım hizmetleri de sunarak servis sürekliliğinden taviz verilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, oluşabilecek kısa devrelere karşı koruma kesicisi kullanılmasını öneren Schneider Electric, parafudr kullanıcılarına koruma kesicisi koordinasyon tablosu da sağlamaktadır.

Schneider Electric’in sağladığı en büyük avantaj, hem parafudr ekipmanını hem de koordinasyon testleriyle belirlenen parafudru kısa devrelere karşı koruyabilecek en uygun kesiciyi (otomatik sigortayı) kullanıcılara tek bir marka altında, komple çözüm halinde sunabilmesidir.

Hangi Tip Prafudur Nerede Kullanılır

Schneider Electric’in Tip 1 parafudrı, alçak gerilim tesisatlarında besleme hattının binaya girdiği en yakın noktada kullanılır. Bu parafudr, yüksek enerjili dış kaynaklı ani gerilim darbelerinin etkilerini sınırlandırmak üzere tasarlanır ve genellikle spark gap (kıvılcım aralığı) teknolojisiyle çalışır. Uygulanan gerilim kritik değerine ulaştığında Tip 1 parafudr transient akımları toprağa iletir. İç kaynaklı transientlere karşı koruma yapabilmek için tesisattaki her bir dağıtım panosuna ilave olarak Tip 2 parafudr yerleştirilir (Tip 2: Sınıf 2 veya C sınıfı). Tip 2 parafudr ise daha düşük seviyedeki transientlere karşı koruma yaptığından Metal Oksit Varistör (MOV) teknolojisiyle çalışır. Çoğu uygulama için Tip 1 ve Tip 2 kombinasyonu, transientlere karşı tüm koruma ihtiyacını karşılasa da korunmak istenen bilgisayar, fotokopi makineleri, televizyon, telekomünikasyon sistemleri gibi hassas elektronik cihazların Tip 2 parafudrun bulunduğu dağıtım panosuna olan uzaklığı 30 metreyi aştığı durumlarda ek olarak Tip 3 uygulaması yapılması önerilir (Tip 3: Sınıf 3 veya D sınıfı). MOV teknolojisiyle çalışan Tip 3 parafudr, yüke en yakın noktada kullanılmak üzere tasarlanmaktadır.

Eğer binada paratoner uygulaması varsa binanın girişinde Tip 1 ve Tip 2 parafudr, tali dağıtım panolarında Tip 2 parafudr ve hassas yüklerin dağıtım panosuna uzaklığı 30 m’den fazla ise dağıtımın son noktasında Tip 3 parafudr koruması yapılması gerekmektedir.

Parafudr Uygulamaları

Konutlar

Entegre sigorta korumalı Tip 2 parafudr: C sınıfı, Sınıf II (sayaç sonrası kullanım)

Model adı: Domae Quick PF

Tüm Uygulamalar

  • Tip 1 parafudr: B sınıfı, Sınıf I (sayaç öncesi kullanım)
  • Model adı: PRF1 Master, PRD1r Master
  • Tip 1+ Tip 2 parafudr: B sınıfı-Sınıf I + C sınıfı- Sınıf II
  • Model adı: PRF1 12.5r, PRD1 25r
  • Tip 2 parafudr: C sınıfı, Sınıf II (sayaç sonrası kullanım)
  • Model adı: iPRD65r, iPRD40, iPRD20, PRD-DC
  • Entegre sigorta korumalı Tip 2 parafudr: C sınıfı, Sınıf II (sayaç sonrası kullanım)
  • Model adı: iQuick PRD40r, iQuick PRD20r
  • Tip 3 parafudr: D sınıfı, Sınıf III (hassas yüke yakın kullanım)
  • Model adı: iPRD8